Aminin na natin: late-bloomers tayo pagdating sa Halloween. Sikat na sikat ang trick or treat ngayon sa mga bata, hindi tulad ng dati na ang mga mayayaman lang na may pambili ng bonggang costume at may pang-hire ng make-up artist ang nakakagawa. Hindi tulad ng dati, laganap na laganap ang Halloween fever saan ka man magpunta: sa mall, sa kalsada, sa eskinita, sa sidewalk, at kung saan-saan pa. Mass media na rin ang nagpapakalat ukol sa Halloween. [Sa katunayan, ako'y dismayado ngayong umaga dahil ang pinaka-unang mukha na nakita ko sa pagtatapos ng opening billboard ng Umagang Kay Ganda ay isang babaeng parang nagmula sa pelikulang The Grudge.]
Tila ba nagiging konotasyon na rin ng Araw ng mga Patay ang Halloween. Pero nararapat ba ito?
Ngunit ito ang nakakapangamba. Humahalo ang Halloween sa selebrasyon ng All Saints’ at All Souls’ Day, na dapat sana’y mga araw kung saan ating aalalahanin ang ating mga mahal sa buhay na nasa iba nang dimensiyon. Napansin ko na sa loob ng apat na taon, sa tuwing Nobyembre 1, sa Laoag Floral Gardens, naglipana ang mga nagbebenta ng mga panakot at pangwindang na maskara at maging mga umiilaw na hairband na hugis-sungay. Ang dapat sana’y isang araw [at gabi] ng payapang pag-alala ay nagiging araw [at lalo na, gabi] ng lagim.
E saglit lang. Saan ba galing ang Halloween at paanong naugnay ito sa Piyesta ng mga Santo at mga Kaluluwa? Nasasapawan ba talaga ang tunay na kahalagahan ng Araw ng mga Kaluluwa?
Ang sumusunod ay ang simpleng eksplanasyon ukol sa Halloween ayon sa website ng The History Channel:
Narito naman ang eksplanasyon ng theholidayspot.com:
Behind the name… Halloween, or the Hallow E’en as they call it in Ireland , means All Hallows Eve, or the night before the ‘All Hallows’, also called ‘All Hallowmas’, or ‘All Saints’, or ‘All Souls’ Day, observed on November 1. In old English the word ‘Hallow’ meant ‘sanctify’. Roman Catholics, Episcopalians and Lutherians used to observe All Hallows Day to honor all Saints in heaven, known or unknown. They used to consider it with all solemnity as one of the most significant observances of the Church year. And Catholics, all and sundry, was obliged to attend Mass. The Romans observed the holiday of Feralia, intended to give rest and peace to the departed. Participants made sacrifices in honor of the dead, offered up prayers for them, and made oblations to them. The festival was celebrated on February 21, the end of the Roman year. In the 7th century, Pope Boniface IV introduced All Saints’ Day to replace the pagan festival of the dead. It was observed on May 13. Later, Gregory III changed the date to November 1. The Greek Orthodox Church observes it on the first Sunday after Pentecost. Despite this connection with the Roman Church, the American version of Halloween Day celebration owes its origin to the ancient (pre-Christian) Druidic fire festival called “Samhain”, celebrated by the Celts in Scotland, Wales and Ireland. Samhain is pronounced “sow-in”, with “sow” rhyming with cow. In Ireland the festival was known as Samhein, or La Samon, the Feast of the Sun. In Scotland, the celebration was known as Hallowe’en. In Welsh it’s Nos Galen-gaeof (that is, the Night of the Winter Calends. According to the Irish English dictionary published by the Irish Texts Society: “Samhain, All Hallowtide, the feast of the dead in Pagan and Christian times, signalizing the close of harvest and the initiation of the winter season, lasting till May, during which troops (esp. the Fiann) were quartered. Faeries were imagined as particularly active at this season. From it the half year is reckoned. also called Feile Moingfinne (Snow Goddess).(1) The Scottish Gaelis Dictionary defines it as “Hallowtide. The Feast of All Soula. Sam + Fuin = end of summer.”(2) Contrary to the information published by many organizations, there is no archaeological or literary evidence to indicate that Samhain was a deity. The Celtic Gods of the dead were Gwynn ap Nudd for the British, and Arawn for the Welsh. The Irish did not have a “lord of death” as such. Thus most of the customs connected with the Day are remnants of the ancient religious beliefs and rituals, first of the Druids and then transcended amongst the Roman Christians who conquered them.
Alam natin na isang kanluraning konsepto ang Halloween. Saan ba galing sina Count Dracula, Frankenstein, ang jack-o-lantern, ang mga kung bampira, at mga kung anik-anik pa? Mula sa mga kanluraning bansa. At malamang dahil nananalaytay pa rin sa atin ang colonial mentality, nakiki-uso rin tayo sa Halloween na animo’y wala naman tayong folklore dito sa ating bansa. Malinaw: tayo ay nakiki-uso sa isang kanluraning konsepto para in rin tayong mga Pinoy. Tayo ay nakiki-uso sa isang kanluraning konsepto dahil sa ito ay isang kanluraning konsepto, at minsan, sa Pilipinas, anything foreign is superior. At dahil dito, nasasapawan na ang Piyesta ng mga Santo at mga Kaluluwa o, sa amin, Piesta daguiti Minatay.
Ngunit bakit tila ngayon lang nakiki-uso ang Pinoy sa Halloween? Ewan ko. Pero naniniwala ako na ang colonial mentality ay isa sa mga pinakamalaking impluwensiya sa atin pagdating sa Halloween at sa pagsapaw nito sa kahalagahan ng Araw ng mga Patay.
Kaya rin siguro nawawala ang ating Philippine folklore. Mas sanay na ang henerasyon ngayon sa mga zombie, witch, at maging mga bampirang tinitilian dahil sa kaguwapuhan [sa dinami-raming dahilan ng pagtili sa isang bampira, yun pa?]. Unti-unting nalalayo sa kaalaman ng henerasyon ang mga iba’t-ibang mga nilalang at mga elemental sa mga kuwento ng Pilipinas na naging bahagi rin ng literatura ng ating bansa.
**********
Samantala, nag-aalala na ang Catholic Bishops’ Conference of the Philippines [CBCP] ukol sa pagsikat ng Halloween sa bansang Pilipinas. Ayon kay CBCP Media Director Msgr. Pedro Quitorio, nawawala na raw ang tunay na ibig sabihin ng Piyesta ng mga Santo: ang alalahanin ang mga santo. Mabigat ang sinabi ni Quitorio ukol sa Halloween. Aniya, “All Saints’ Day was intended to enhance the feast of the saints but it morphed into something else… We are not glorifying the saints, actually this is a glorification of Satan himself.”
Glorification of Satan himself. Mabigat yun. Ang Halloween daw ay isang pagpupuri kay Satanas. At kung sa mga susunod pang Undas ay may makikita akong mga naka-headband na may sungay, malamang, maniniwala ako sa sinabing iyan ng CBCP.
**********
EXTRA: As I See It: Philippine mythological monsters for Halloween by Neal H. Cruz, PDI. http://opinion.inquirer.net/16299/philippine-mythological-monsters-for-halloween
Discussion
No comments yet.